Methotrexaat bij een reumatische aandoening

Methotrexaat (MTX)

Wanneer moet ik methotrexaat gebruiken?

Methotrexaat kan als tablet of injectie worden gebruikt. U gebruikt methotrexaat één keer per week, op een vaste dag. 

• Tabletten: Neem de tabletten in met water. U mag alle tabletten tegelijk innemen. 

• Injectie: U mag zelf kiezen wanneer op de dag u de injectie gebruikt. 

Als u de tabletten niet goed verdraagt of als ze niet goed werken, kunt u methotrexaat als injectie krijgen. Dit doet u ook één keer per week. 

Als u vergeten bent om methotrexaat in te nemen, kunt u dit alsnog doen als u het binnen één dag ontdekt. De week daarna neemt u het op de gebruikelijke dag. Als er meer dan één dag is verstreken, slaat u de medicatie over en begint u de week daarna weer op de gebruikelijke dag. 

Drink voldoende water rond de dagen dat u methotrexaat gebruikt.

Foliumzuur

Foliumzuur is een vitamine die helpt om bijwerkingen te verminderen. U neemt foliumzuur één keer per week. Meestal is dit 10 mg, wat twee tabletten zijn. 

Neem foliumzuur niet op de dag dat u methotrexaat gebruikt, maar wacht minstens 24 uur voordat u foliumzuur inneemt.

Waarschuwingen:

• Gebruik methotrexaat niet met de antibiotica Co-Trimoxazol of Trimethoprim. 

• Bij droge hoest, koorts en/of benauwdheid moet u altijd contact opnemen met uw huisarts of reumatoloog. 

• Bij ernstige diarree of blijvend braken (langer dan een dag), overleg met uw reumatoloog. Als u dreigt uit te drogen, sla de methotrexaat dan over. 

• Vertel altijd aan uw huisarts, specialist en trombosedienst welke medicijnen u gebruikt.

Controles

U moet regelmatig bloed laten controleren. Het ziekenhuis laat weten waar u dit kan doen. Als u begint met methotrexaat of de dosis verandert, moet u de eerste drie tot vier maanden elke vier weken uw bloed laten controleren. Daarna moet dit om de 3 tot 6 maanden gebeuren. 

U krijgt voorlichting bij de reumaverpleegkundige voordat u start met methotrexaat. De reumaverpleegkundige begeleidt u in de eerste maanden.

Alcohol en methotrexaat

Alcohol en methotrexaat samen kunnen zorgen voor problemen met uw lever. Overleg met uw arts of u af en toe alcohol mag drinken. Drink geen alcohol op de dag dat u methotrexaat gebruikt.

Medicatie verstrekken

Methotrexaat mag alleen voorgeschreven worden door een reumatoloog. U kunt het niet via uw huisarts of apotheek krijgen, maar alleen via de poli reumatologie.

Operaties en andere ingrepen

Meestal hoeft u methotrexaat niet stop te zetten voor een operatie of tandartsbezoek. Vertel altijd aan uw arts of tandarts dat u methotrexaat gebruikt. 

Reizen en methotrexaat

Neem methotrexaat mee in uw handbagage als u reist. Bewaar het op kamertemperatuur en niet boven 30 ºC. Neem ook een actueel medicijnoverzicht mee. Dit kunt u krijgen bij de apotheek. 

Vaccinaties en methotrexaat

Als u reuma heeft en methotrexaat gebruikt, kunt u het beste elk jaar een griepprik halen. Bespreek dit met uw arts of huisarts.  Voor de coronavaccinatie en pneumokokken zijn bij het gebruik van methotrexaat geen specifieke adviezen.

Als u naar een ver land reist, bespreek dan met uw arts of de vaccinaties invloed kunnen hebben op methotrexaat.

Vruchtbaarheid, zwanger worden en borstvoeding

Heeft u een kinderwens of bent u (onverwacht) zwanger, vertel dit dan aan uw reumatoloog. Uw reumatoloog zal dan met u bespreken of er wat aan uw reumamedicatie veranderd moet worden.

Het is onduidelijk of methotrexaat invloed heeft op de vruchtbaarheid van zowel mannen als vrouwen. Bij een actieve kinderwens bij vrouwen, is het advies minstens 3 maanden voordat uw zwanger wordt te stoppen met methotrexaat of het gebruik te vermijden.
Bij een actieve kinderwens kunnen mannen het blijven gebruiken, wanneer de dosering niet hoger is dan 25mg/week.
Methotrexaat mag niet gebruikt worden tijdens de zwangerschap.

Methotrexaat gaat over in de moedermelk. U mag daarom geen borstvoeding geven als u methotrexaat gebruikt.

Bijwerkingen van methotrexaat

• Maag- en darmklachten: misselijkheid, minder eetlust, vol gevoel of diarree.

• Ontsteking van het mondslijmvlies.

• Huidreactie: bij injecties kunnen er huidreacties of jeuk komen op de injectieplek. Dit gaat meestal weg tijdens de behandeling.

• Allergieën of overgevoeligheidsreacties kunnen voorkomen. Als u nieuwe huidproblemen krijgt, koorts heeft of benauwd bent, neem dan contact op met uw arts.

• Haaruitval en/of huidproblemen.

• Longontsteking: Dit kan beginnen met hoesten en kortademigheid.

Bij het gebruik van methotrexaat heeft u een verhoogde kans op infecties doordat het uw afweer onderdrukt. Bij een verkoudheid zonder koorts kunt u methotrexaat blijven gebruiken. Bij koorts, overleg dan met uw arts. 

 Sommige bijwerkingen merkt u niet zelf, maar de arts controleert ze. Dit gaat over de lever, nieren en het bloed.

Neem bij aanhoudende klachten contact op met uw medisch specialist of huisarts:

• Ontsteking van het mondslijmvlies. 

• Kortademigheid of veel hoesten. 

• Erge keelpijn met koorts. 

• Koorts. 

• Herhaaldelijke bloedneuzen of blauwe plekken zonder reden.

Kan ik methotrexaat gebruiken in combinatie met andere medicijnen?

Methotrexaat kan vaak samen met andere medicijnen gebruikt worden. Bespreek dit altijd met uw arts.

Mag ik naast methotrexaat ook paracetamol gebruiken?

Ja, u mag hierbij maximaal 4 keer 1000 mg paracetamol per dag gebruiken.

Mag ik ook NSAID's gebruiken naast de methotrexaat?

Medicijnen zoals Diclofenac, Ibuprofen of Naproxen mogen samen met methotrexaat gebruikt worden. Gebruik ze alleen als uw arts dit heeft voorgeschreven. 

Hoe bewaar ik methotrexaat?

Bewaar methotrexaat tabletten en injecties in de originele verpakking, op kamertemperatuur. Zet het niet op een plek warmer dan 30°C. 

Waar kan ik meer informatie vinden over methotrexaat?

U kunt meer informatie vinden op deze websites:

• apotheek.nl 

• reuma.nl 

Heeft u nog vragen?

Bel dan met de polikliniek Reumatologie: 0341 - 46 37 99.

U kunt ook een niet dringende vraag stellen via Mijn St Jansdal. Wij proberen uw vraag binnen 3 werkdagen te beantwoorden.