Klik op de afbeelding om deze folder te bekijken met beeld en geluid (Indiveo).
Inleiding
Fysiotherapie na een totale heupprothese
U bent geopereerd aan uw heup. Na de operatie is het belangrijk om oefeningen te doen. Zo worden uw heup en been weer sterker. Deze oefeningen kunt u doen in het ziekenhuis en thuis. Heeft u vragen? Stel ze aan uw fysiotherapeut.
Hulpmiddelen
Na de operatie gebruikt u krukken of een rollator. Neem deze mee bij opname in het ziekenhuis. U kunt ze na de operatie meteen gebruiken.
Oefeningen terwijl u ligt
Tip! Bekijk de filmpjes, zodat u een goed voorbeeld hebt van de oefeningen.
Enkeloefening
Trek uw tenen naar u toe. Duw daarna uw tenen van u af. Herhaal deze oefening een aantal keer.
De heup buigen
Trek uw knie op waardoor uw heup in een buiging komt. Houd dit een aantal tellen vast en laat de knie weer rustig zakken. Blijf met uw hak op de ondergrond. Herhaal deze oefening een aantal keer.
Het been strekken
Strek uw knie door uw knieholte in het bed aan te drukken en uw bovenbeen aan te spannen. Houd dit een aantal tellen vast en ontspan. Herhaal deze oefening een aantal keer.
Billen samenknijpen
Knijp, terwijl u ligt, uw billen samen. Houd dit twee tot drie tellen vast en ontspan. Herhaal deze oefening een aantal keer.
Herhaal deze beweging 10 tot 15 keer.
Doe de hele oefening 3 tot 5 keer per dag.
Oefeningen terwijl u zit
Tip! Bekijk de filmpjes, zodat u een goed voorbeeld hebt van de oefeningen.
Knie strekken
Strek uw knie. Houd deze positie twee tot drie tellen vast en zet uw voet rustig terug op de grond. Herhaal deze oefening een aantal keer.
De knie optrekken
Houd uw knie gebogen. Hef uw been een klein stukje. Uw knie blijft gebogen. Uw voet komt los van de grond. Herhaal deze oefening een aantal keer.
Herhaal deze beweging 10 tot 15 keer.
Doe de hele oefening 3 tot 5 keer per dag.
Oefeningen terwijl u staat
Zorg dat u goed op de stoel steunt.
Knie heffen
Ga bij een stoel staan en houd u vast. Breng vervolgens uw knie in een hoek van 90 graden omhoog. Hef uw knie en laat deze daarna weer zakken. Herhaal deze oefening een aantal keer.
Het been gestrekt naar buiten brengen
Ga bij een stoel staan en houd u vast. Beweeg uw geopereerde been naar de zijkant en tik de grond aan. Houd dit twee tot drie tellen vast en houd daarbij uw bovenlichaam rechtop. Beweeg uw been daarna weer terug.
Let op: Blijf recht staan. Uw tenen wijzen naar voren. Trek uw heup niet op. Uw benen mogen niet kruisen.
Herhaal deze beweging 10 tot 15 keer.
Doe de hele oefening 3 tot 5 keer per dag.
Traplopen
Trap op
Houd tijdens het traplopen uw ene hand aan de leuning en de andere hand aan de kruk. Plaats uw niet-geopereerde been een tree omhoog. Uw kruk en uw geopereerde been volgen.
Houd een hand aan de leuning en in uw andere hand de kruk.
Trap af
Houd tijdens het traplopen uw ene hand aan de leuning en de andere hand aan de kruk. Plaats uw kruk en uw geopereerde been een tree omlaag. Uw niet-geopereerde been volgt.
Houd de ene hand aan de leuning en in uw andere hand de kruk.
Uw krukken op de trap
Als u de trap op- of af gaat, houdt u de trapleuning vast met één hand. In de andere hand houdt u beide krukken. Bekijk het filmpje om te zien hoe u dit doet.
Tips
Stevige schoenen
Draag stevige schoenen. U moet er veilig op kunnen staan en lopen. Kies schoenen die goed vast zitten en een lage, brede hak hebben. Dit kunnen veterschoenen of instappers zijn. Instappers zijn vaak makkelijker aan te trekken. Gebruik een (lange) schoenlepel als dat helpt.
Gaan zitten
-
Ga voor de stoel staan. Voel met uw benen waar de zitting is.
-
Zet de kruk naar voren en draai de handvatten naar binnen. Of zet de rollator op de rem.
-
Pak de stoelleuningen vast.
-
Zet het geopereerde been iets naar voren.
-
Ga rustig zitten en schuif naar achteren.
-
Leun met uw rug tegen de rugleuning en zit ontspannen.
Gebruik liever een hogere stoel. Gebruik geen lage stoel met een zachte zitting. Is de stoel te laag? Leg één of meer kussens op de stoel.
Opstaan
-
Doe de krukken om uw onderarmen of zet de rollator op de rem.
-
Schuif naar het puntje van de stoel.
-
Zet het geopereerde been iets naar voren.
-
Duw uzelf omhoog met uw armen en het andere been.
-
Trek het geopereerde been bij.
-
Zoek uw evenwicht en sta op twee benen. Pak de handvatten en ga lopen.
Liggen
Wilt u op uw zij liggen? Leg dan een kussen tussen uw knieën.
In en uit bed
U mag uit bed stappen zoals u thuis gewend bent. Het maakt niet uit aan welke kant u bent geopereerd. Steun het geopereerde been met het andere been. Zet uw voet onder het onderbeen van het geopereerde been. Zo helpt u het been naar de rand van het bed.
In en uit de auto stappen
In de auto:
-
Zet de stoel naar achteren. Zet de rugleuning rechtop.
-
Ga met uw kuiten tegen de auto staan.
-
Zet het geopereerde been iets naar voren.
-
Steun met uw handen op de deur of de zitting.
-
Ga rustig zitten.
-
Draai de benen één voor één de auto in.
-
Gebruik altijd de veiligheidsgordel.
Uit de auto:
-
Draai de benen één voor één naar buiten.
-
Schuif iets naar voren.
-
Zet het geopereerde been vooruit.
-
Steun op de zitting of de deur en ga staan.
-
Staat u stevig? Pak uw krukken ga lopen?
Lopen zonder hulpmiddel
Uw prothese zit vast. U mag erop staan. Het geopereerde gebied moet eerst genezen en sterk worden. Begin met twee krukken of een rollator. Gebruik later één kruk aan de niet-geopereerde kant. Als dat goed gaat, kunt u zonder krukken lopen. Wordt uw been moe? Neem rust of gebruik weer steun. Buiten is het beter om langer krukken of een rollator te gebruiken. Loop steeds iets verder. Bouw het rustig op. Overleg met de fysiotherapeut wanneer u stopt met het hulpmiddel.
Fietsen, autorijden en zwemmen
Algemeen:
-
Er zijn geen vaste regels. De orthopedisch chirurg beoordeelt wat mag. Uw heup moet stabiel en sterk zijn. Gebruik gezond verstand.
Autorijden:
-
U moet genoeg kracht hebben om de pedalen te bedienen.
-
U moet een noodstop kunnen maken.
Fietsen:
-
Uw heup moet soepel genoeg zijn (100-110 graden buigen).
-
Op- en afstappen is lastig. Let op veiligheid.
-
U moet snel kunnen afstappen in onverwachte situaties.
Zwemmen:
-
Na ongeveer 4 weken is de huid genezen.
-
Let op bij in- en uitstappen en lopen met krukken op natte grond.
-
Rug- en borstcrawl zijn meestal geen probleem.
-
Schoolslag kan lastig zijn voor de geopereerde heup.
-
Normaal zwemmen kan meestal na 4 tot 6 weken.
Wilt u de informatie ook bekijken in een animatiefilmpje? Klik dan hier.