SSRI met Finnegan scorelijst

Inleiding

In de zwangerschap gebruikte je SSRI medicijnen.

Deze folder geeft informatie over risico’s en onttrekkingsverschijnselen bij baby's, nadat je SSRI-medicijnen gebruikte tijdens de zwangerschap.

Achtergrond

Een arts of psychiater heeft je een SSRI voorgeschreven. SSRI staat voor selectieve serotonine heropname-remmer. Deze groep medicijnen is voor de behandeling van verschillende ziektebeelden. Denk daarbij aan: depressies, paniekaanvallen, sociale angststoornissen, fobieën, dwangstoornissen en posttraumatische stress-stoornis.

Gevolgen van SSRI-gebruik

Wanneer je tijdens de zwangerschap een SSRI gebruikt, komt er ook wat van het medicijn in de baby terecht. Dit kan belangrijke gevolgen hebben.

Gewenning aan de medicijnen
Een baby is gewend geraakt aan de medicijnen. Na de geboorte krijgt de baby plotseling geen medicijnen meer binnen. Dit kan allerlei verschijnselen veroorzaken. Dit noemt men neonatale onttrekkingsverschijnselen. Je vind ze verderop in deze folder. Eén op de drie baby's krijgt hier last van. Met name als de moeder in de tweede helft van de zwangerschap SSRI-medicatie heeft gebruikt. In principe kunnen ze optreden bij gebruik van alle soorten SSRI’s. Bij gebruik van hogere doseringen is de kans op deze onttrekkingsverschijnselen groter. Ook als de baby te vroeg geboren is, is de kans wat groter. De verschijnselen treden meestal binnen één tot twee dagen na de bevalling op. Dit kan twee weken duren. Meestal verdwijnen de verschijnselen spontaan en behoeven geen verdere behandeling. De baby houdt er, voor zover bekend, geen gevolgen aan over.

Wat kan er gebeuren: 

  • Voedingsproblemen, minder goed drinken

  • Spugen/ frequent mondjes spugen

  • Hoog huilen en vaak huilen

  • Prikkelbaarheid  / irritatie

  • Trillerig zijn / trillende ledematen

  • Verhoogde spierspanning

  • Slaapproblemen

  • Weinig bewegen en weinig reactief zijn

  • Ondertemperatuur of verhoging

  • Kreunende ademhaling / snelle onregelmatige ademhaling

  • Minder plassen

Ademhalingsproblemen

De baby kan last hebben van ademhalingsproblemen. Deze problemen kunnen direct na de geboorte ontstaan. Dan moeten we dat ook behandelen. Daarom is het advies om in een ziekenhuis te bevallen en je baby daar de eerste 12 uur te laten observeren. De ademhalingsproblemen ontstaan door een verhoging van de bloeddruk in de longen van de baby. De kans hierop is erg klein, namelijk minder dan 1%.

Aangeboren afwijkingen

Er kunnen aangeboren afwijkingen ontstaan, met name een opening in het schot tussen de harthelften. Dit gebeurt bij 1 tot 1,5% van alle kinderen bij wie de moeder SSRI-medicatie gebruikt tijdens de zwangerschap. Dit is drie tot vijf keer vaker dan bij baby's waarvan de moeder geen SSRI gebruikt. Bij deze afwijking is meestal geen behandeling nodig. Als dat wel moet dan slaagt de behandeling meestal goed. Andere aangeboren afwijkingen bij gebruik van SSRI’s zijn niet aangetoond.

Zwangerschap en kraamperiode

De bevalling

Vanwege de kans op ademhalingsproblemen bij de baby, adviseren we je om in het ziekenhuis te bevallen. Dit kan met de verloskundige of met de gynaecoloog. De begeleiding van de bevalling verloopt verder net zoals bij iedere andere zwangere.

Het kraambed

Om zeker te weten dat de baby goed blijft ademhalen, observeren wij de baby minimaal 12 uur in het ziekenhuis. We letten in die periode op onttrekkingsverschijnselen. We leren jou en je partner daarvoor scorelijsten in te vullen. Als er een behandeling nodig is, duurt de opname langer. Als er geen bijzonderheden zijn, mag je na 12 uur met de baby naar huis. Natuurlijk kunnen er andere medische redenen zijn waarom je langer in het ziekenhuis moet blijven.

Thuis observeer je de baby zelf, samen met de kraamverzorgende. Je let op onttrekkingsverschijnselen. Bij ongerustheid mag je altijd bellen: je kunt zo nodig contact opnemen met je eigen verloskundige.

Borstvoeding

Borstvoeding is meestal mogelijk. Wij raden je aan dit van tevoren met je verloskundige te bespreken. Zij kan dit voor je uitzoeken.

Doorgaan met de medicatie

Na de bevalling ga je door met de medicijnen die je voor de zwangerschap al gebruikte. De behandelende psychiater of huisarts heeft dit van tevoren met je besproken. Het staat ook in het behandelplan. Bevalling en kraamtijd geven veel veranderingen die de stemming kunnen beïnvloeden of angst kunnen veroorzaken. Doorgaan met de medicijnen in combinatie met andere belangrijke dingen zoals rust en regelmaat, zijn extra belangrijk na de bevalling.

Tips en adviezen

Wat kun je zelf doen?

Informeer je van tevoren over wat je kunt verwachten en kunt doen. Deze folder helpt je daarbij. Dit geldt ook voor andere betrokkenen zoals verzorgenden en behandelaars: de kraamzorg, verloskundige of huisarts.

Om de onttrekkingsverschijnselen goed in kaart te brengen, doe je de Finneganscore. Dit leer je in het ziekenhuis. Zeker de eerste vier dagen na de bevalling doe je deze score. Daarbij letten we op allerlei dingen die aan de baby te zien zijn, die te maken hebben met het niet meer binnenkrijgen van de medicijnen.

De eerste drie dagen is het de bedoeling dat je 3-4 keer per dag scoort, thuis doe je dat samen met de kraamverzorgende.

Een goede score is tussen de 2 en 5. Bij tweemaal achter elkaar een score tussen 6-7 overleg je met je verloskundige. Bij een score van 8 of hoger moet je altijd overleggen met je verloskundige. Zij kan contact opnemen met de kinderarts.

Heeft de baby koorts, benauwdheid, trekkingen of neusvleugelen? Dan moet je altijd de verloskundige waarschuwen.

Finnegan score

 

Dag 1

Dag 2

Dag 3

Dag 4

 

 

score

O

M

A

N

O

M

A

N

O

M

A

N

O

M

A

N

 

Neurologie

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Spierspanning

Normaal

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Verhoogd

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Schaafplekken)

Niet aanwezig

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Aanwezig (bijv. kin, knie, elleboog)

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Huilen met hoge stem

Nee, normaal

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ja, maar niet continu

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ja, continu

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Slapen na voeding

2 tot 3 uur

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1 tot 2 uur

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

minder dan 1 uur

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Reflex van Moro

Normaal

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Verhoogd

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Uitgesproken verhoogd

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trillingen

Gering bij prikkeling

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ernstig bij prikkeling

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gering in rust

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ernstig in rust

4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Stofwisseling/ademhaling

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zweten)

Niet aanwezig

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Aanwezig   

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gapen

Vaker dan 3 keer per 20 minuten

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Huid

Normaal

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gebloemde/gevlekte huid

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Neusobstructie

Niet aanwezig

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Verstopte neus

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Niezen

Vaker dan 3 keer per 20 minuten

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Neusvleugelen

Niet aanwezig

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wel aanwezig

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Temperatuur

Tussen 36.7 en 37.4 graden

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tussen 37.5 en 38.5 graden

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hoger dan 38.5 graden

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ademhaling

Minder dan 60 keer per minuut

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Meer dan 60 keer per minuut

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Meer dan 60 keer per minuut met intrekkingen

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Maag/darmstelsel

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zuigbehoefte

Normaal

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Verhoogde zuigbehoefte

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Drinken

Normaal

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Slecht drinken

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Spugen

Niet spugen

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Spugen

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Projectiel braken (met kracht in een boog)

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ontlasting

Normaal

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Brijig

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Diarree

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Totaal score