Klik op de afbeelding om deze folder te bekijken met beeld en geluid (Indiveo).
Wat is prehabilitatie?
U krijgt binnenkort een operatie of behandeling. Het is belangrijk dat u fit bent. In het ziekenhuis doen zorgverleners testen. Zo kijken zij of u fit bent. U komt ook een paar keer sporten in het ziekenhuis. Dit heet prehabilitatie. Dat betekent: trainen vóór uw behandeling.
Waarom start u met prehabilitatie?
U start om fit te blijven of fitter te worden. Zo verloopt uw opname in het ziekenhuis beter. Als u fit bent voor de operatie herstelt u sneller.
U krijgt informatie over:
- wat prehabilitatie is;
- waarom fit zijn belangrijk is;
-
wat u zelf kunt doen.
Tekst video:
Het is belangrijk om zo fit mogelijk te zijn voor een operatie of behandeling. Een gezonde leefstijl kan hier een goede invloed op hebben. Hierdoor kunt u de behandeling beter aan, herstelt u sneller en heeft u minder kans op klachten. Daarom kijkt u voor een operatie of behandeling samen met meerdere zorgverleners naar hoe fit u bent. Dit noemen we prehabilitatie. U gaat aan de slag met vijf onderdelen die te maken hebben met fit zijn.
Datum van de operatie of behandeling
Bent u nog niet fit? Maar is een operatie of behandeling wel nodig? Dan belist de arts wanneer dit gebeurt. Soms stelt de arts de operatie uit. U krijgt dan eerst tijd om fitter te worden. Dat is beter voor uw herstel.
Hoe lang duurt prehabilitatie?
Prehabilitatie duurt meestal een paar weken. Dat is voor iedereen anders. In deze tijd werkt u aan uw conditie en kracht. Zo wordt u zo fit mogelijk.
Vragenlijsten
U krijgt een paar vragenlijsten. Met deze vragen kijken wij hoe het met u gaat. Daarna belt een zorgverlener u. Soms krijgt u een extra gesprek. Of u doet een test voor kracht en conditie.
Fysieke fitheid
Tekst video:
Het eerste onderdeel heet fysieke fitheid. Bij dit onderdeel gaat het over het doen van lichamelijke oefeningen. Zorg dat u iedere dag beweegt. Hierdoor zijn uw spieren sterker en bent u beter in vorm. Soms is het nodig dat u hulp krijgt. Dan maakt u samen met een fysiotherapeut een plan om meer te bewegen.
Fysiotherapie
U krijgt een afspraak bij de fysiotherapeut. U doet daar testen voor kracht en conditie. De fysiohterapeut bespreekt de uitslag met u. U krijgt een persoonlijk trainingsprogramma. De fysiotherapeut kijkt wat u nodig heeft.
Bewegen
Probeer thuis elke dag te bewegen. Wandel of fiets 30 tot 60 minuten per dag. U mag ook een hometrainer gebruiken. Meer bewegen is altijd beter.
Training in het ziekenhuis
Meestal traint u 3 keer per week in het ziekenhuis. Deze training is belangrijk. Door de training wordt u fitter. Zo herstelt u sneller na de operatie. De kans is groter dat u snel naar huis mag.
Rust nemen
Goed slapen is belangrijk. Rust helpt uw lichaam te herstellen. Zorg dat u genoeg slaapt en rust. Ga niet extra in bed liggen als dit niet nodig is.
Voedingsstatus
Tekst video:
Het tweede onderdeel heet voedingsstatus. Bij dit onderdeel hebben jullie aandacht voor uw voeding. Gezonde voeding ondersteunt de fysieke fitheid. U krijgt advies over het eten van eiwitten en genoeg bewegen. Dit zorgt voor sterke spieren en een goede conditie. U kunt samen met een diëtist bespreken wat goede voeding is voor een operatie of behandeling.
Diëtist
U krijgt een afspraak bij de diëtist. Daar bespreekt u wat u eet en drinkt. Samen kijkt u wat beter kan. Soms heeft u extra eiwitten nodig. De diëtist geeft u hier advies over.
Gezond eten en drinken
Gezond eten is belangrijk. Het helpt bij uw oefeningen. Eet daarom gezond en wissel af (gevarieerd). Gebruik de Schijf van Vijf. De diëtist legt dit aan u uit.
Gezonde voeding met eiwitten
Eet genoeg eiwitten. Eiwitten helpen uw spieren herstellen. Neem na het sporten een tussendoortje met eiwitten. Voorbeelden van producten met veel eiwitten:
- nootjes;
- kwark;
- kaas;
- ei;
- vis;
- vlees;
- vleesvervangers.
Tips voor genoeg eiwitten
- Doe hartig beleg op brood, zoals kaas of vlees.
- Neem 3 keer per dag een melkproduct, zoals melk, yoghurt of kwark.
- Eet bij de warme maaltijd vis, vlees, ei of een vleesvervanger.
- Neem een tussendoortje met eiwitten.
Mentale weerbaarheid
Tekst video:
Het derde onderdeel heet mentale weerbaarheid. Bij dit onderdeel bekijken jullie of het nodig is dat u psychische ondersteuning krijgt. Voor een operatie of behandeling kunt u stress en angst ervaren. U kunt begeleiding krijgen om dit te verminderen.
Omgaan met emoties
Voor een behandeling of operatie komt er veel op u af. U kunt zich bang, angstig of verdrietig voelen. Tijdens de prehabiliatie kunt u praten met een zorgverlener over uw gevoelens.
Hulp bij gevoelens
Wilt u extra hulp? Dan kunt u praten met een POH-GGZ. POH-GGZ betekent: Praktijk Ondersteuner Huisarts Geestelijke Gezondheids Zorg. De POH-GGZ helpt u bij angst of zorgen. Vraag uw huisarts om een verwijzing.
Naasten
De periode voor operatie is ook spannend voor uw familie of naasten. Betrek hen bij de prehabilitatie. U mag altijd iemand meenemen naar uw afspraken.
Comorbiditeit en kwetsbaarheid
Tekst video:
Het vierde onderdeel heet comorbiditeit en kwetsbaarheid. Bij dit onderdeel kijkt de zorgverlener of u extra hulp nodig heeft. Bijvoorbeeld omdat u meerdere ziektes heeft. Dit heet comorbiditeit. Bent u wat ouder? En heeft u hulp nodig bij dagelijkse activiteiten, zoals met uw medicijnen? U krijgt dan extra adviezen van een arts die specialist is in ouderenzorg. Zo'n arts noemen we een geriater.
Medicijnen voor bloedarmoede
U kunt medicijnen krijgen omdat u bloedarmoede heeft. Een ander woord voor bloedarmoede is anemie.
Bloedonderzoek
Vaak moet u bloed laten prikken voor de prehabilitatie. De zorgverlener kijkt of u genoeg ijzer heeft. IJzer helpt zuurstof door uw lichaam te vervoeren. Zo kunt u beter herstellen na de operatie.
Kwetsbare ouderen
Sommige ouderen hebben extra hulp nodig. Dit kan omdat u meerdere ziekten of medicijnen heeft, of omdat uw conditie minder goed is. U krijgt dan extra advies van een specialist in ouderenzorg. Dit heet een geriater.
Intoxicaties
Tekst video:
Het laatste onderdeel heet intoxicaties. Bij dit onderdeel krijgt u informatie over het belang van een gezonde leefstijl. Het is belangrijk om gezond te eten en te drinken. Probeer ook genoeg te bewegen. Rookt u? Drinkt u alcohol of gebruikt u andere verslavende middelen? Het is belangrijk om hiermee te stoppen. U kunt hier hulp bij krijgen.
Roken, alcohol en andere verslavende middelen
Rookt u, drinkt u alcohol of gebruikt u andere verslavende middelen? Het is belangrijk om te stoppen. Deze middelen zijn slecht voor uw gezondheid. Wij kunnen u helpen om te stoppen. Zeg het als u hulp nodig heeft. U kunt hulp krijgen via het ziekenhuis of uw huisarts.
Houd de gezonde levensstijl vast
Probeer tijdens en na de behandeling gezond te blijven leven. Dit is goed voor uw gezondheid. U blijft sterker en fitter. U herstelt ook sneller.
Meer informatie
Informatie over bewegen
Wilt u weten hoe u gezond kunt bewegen? Kijk dan op deze websites:
Informatie over gezonde voeding
Wilt u meer weten over gezond eten en de Schijf van Vijf? Kijk dan op Voedingscentrum.nl.
Wilt u de informatie ook bekijken in een animatiefilmpje? Klik dan hier.