Klik op de afbeelding om deze folder te bekijken met beeld en geluid (Indiveo). 

 

Inleiding

U krijgt een pacemaker. Een pacemaker is een klein apparaatje. Het helpt uw hart beter kloppen. Het geeft kleine stroompjes. Zo blijft uw hartritme zo normaal mogelijk.

 

Samen beslissen

Samen beslissen betekent dat u en de arts kiezen wat het beste voor u is. De arts vertelt over de pacemaker en de voor- en nadelen. U bespreekt samen wat dit voor u betekent. U beslist uiteindelijk samen of een pacemaker het beste voor u is. Wat u wilt en uw situatie zijn belangrijk.

 

Afspraken

Medicatiespreekuur

De apothekersassistent kijkt samen met u naar uw medicijnen. Neem een actueel medicatieoverzicht (AMO) mee.

 

Opnamedatum

U krijgt thuis een bericht met de datum, tijd en plaats van de opname.

 

Medicijnen

Bloedverdunners (antistollingsmiddel)

Gebruikt u Acenocoumarol of Fenprocoumon? U krijgt uitleg over het tijdelijk aanpassen van deze medicijnen.

• Geef de datum van de behandeling zo snel mogelijk door aan de trombosedienst. De trombosedienst kan met uw behandelend arts overleggen hoe de dosering van het bloedverdunners moet worden aangepast.
• Heeft u geen uitleg gekregen? Bel dan de trombosedienst. Stop nooit zelf met deze medicijnen.

Gebruikt u NOAC-medicijnen? Dan moet u tijdelijk stoppen met deze medicijnen. Wanneer u moet stoppen, hangt af van het merk en type NOAC en van hoe goed uw nieren werken. Uw arts legt uit wanneer u moet stoppen.

 

Andere medicijnen

Gebruikt u plastabletten? Neem deze dan na de ingreep in. Andere medicijnen kunt u gewoon gebruiken. Behalve als uw cardioloog iets anders tegen u heeft gezegd.

 

Algemene voorbereiding

Niet eten en drinken voor de ingreep

Voor de ingreep mag u niet eten en drinken. Vanaf wanneer hangt af van de tijd van de ingreep.

• Ingreep in de ochtend (voor 13.00 uur):
  • De avond ervoor mag u na 0.00 uur niets meer eten.
  • Tot 2 uur ervoor mag u water, heldere limonade, of thee zonder melk drinken.
• Ingreep in de middag (na 13.00 uur):
  • 's Ochtends mag u een licht ontbijt: thee en een beschuit met jam.
  • Tot 2 uur ervoor mag u nog water, heldere limonade, of thee zonder melk drinken.

   

Neem voor uw ziekenhuisbezoek het volgende mee:

• Zorgpas van uw verzekering;

• ID-bewijs (paspoort, ID-bewijs of rijbewijs);

• Medicijnenlijst (AMO = Actueel Medicatie Overzicht);

• Sokken (het is vaak koud op de behandelkamer);

• Iets te lezen of andere spullen voor de tijd dat u wacht.

 

Misschien blijft u een nacht in het ziekenhuis

• Neem extra kleding en nachtkleding (pyjama) mee.
• Neem uw toiletspullen mee.
• Laat waardevolle spullen thuis. Het ziekenhuis is niet verantwoordelijk voor spullen die kwijt zijn of kapot gaan.

 

Extra informatie

Koorts

Als u koorts heeft of heeft gehad vlak voor de opname, moet u dit melden. U heeft dan meer kans op een infectie.

 

Overige informatie

• Uw bloed wordt gecontroleerd.
• Krijgt u een biventriculaire pacemaker en werken uw nieren minder goed? Dan krijgt u mogelijk een extra infuus met natriumbicarbonaat. Dit beschermt uw nieren.

 

Dag van de ingreep

Opname overdag

Eerst gaat u naar de bloedafname. Daarna meldt u zich bij de informatiebalie.

 

Opname 's avonds

U meldt zich bij de afdeling cardiologie. Bloedafname gebeurt daar. Een verpleegkundige helpt u en geeft informatie. Een arts-assistent of physician assistant komt voor een gesprek en lichamelijk onderzoek.

 

Voorbereiding op de operatie

• U krijgt een infuus in de arm waar de pacemaker komt.
• Via het infuus krijgt u antibiotica om infecties te voorkomen.
• Bij een ochtendoperatie wordt u op tijd wakker gemaakt.
• U kunt wassen en krijgt een operatiejasje aan.
• U mag uw eigen medicijnen innemen, behalve plastabletten en bloedverdunners.
• Het is goed om voor de ingreep naar het toilet te gaan.

 

De ingreep

Het plaatsen van een pacemaker

Tekst video:

Bij bepaalde hartritmestoornissen kan er een pacemaker geplaatst worden in het lichaam. Een pacemaker stimuleert het hart door regelmatig een elektronisch stroomstootje af te geven. Zo helpt de pacemaker uw hart bij het behouden van een zo normaal mogelijk hartritme. U ligt op de behandeltafel en wordt aangesloten op de bewakings apparatuur. Naast de cardioloog zijn er nog andere mensen aanwezig om de ingreep goed te laten verlopen. De operatie plek wordt indien nodig geschoren en daarna gedesinfecteerd. Hierna wordt alles steriel afgedekt met doeken. De cardioloog begint met het geven van een plaatselijke verdoving. Deze prik kan gevoelig zijn. De cardioloog maakt een snede in de huid op de plaats waar de pacemaker moet komen en zoekt daarna een bloedvat waarlangs de draden van de pacemaker naar het hart gebracht kunnen worden. Dit kan ongemakkelijk voelen. Als de draden op de juiste plaats zitten in het hart worden de draden doorgemeten. De draden worden daarna vastgemaakt aan de pacemaker. De cardioloog plaatst vervolgens het apparaatje onder de huid. Na het schoonmaken van de wond wordt deze gehecht en afgedekt of geplakt met speciale lijm. Daarna is de ingreep klaar.

 

De ingreep duurt 1 tot 2 uur.

 

Na de ingreep

Op de behandelkamer controleren we uw hartritme, bloeddruk en zuurstofgehalte in het bloed. Als alles goed is, mag u terug naar de afdeling.

 

Op de afdeling sluiten we u aan op telemetrie. Zodat we uw hartritme in de gaten kunnen houden. De verpleegkundige kijkt naar uw wond, meet temperatuur, hartslag en bloeddruk. Er wordt een hartfilmpje (ECG) gemaakt. U krijgt pijnstillers. Helpen ze niet genoeg? Zeg dit tegen de verpleegkundige.

 

U moet 2 uur in bed blijven. Daarna mag u weer opstaan. Geef uw linkerarm zoveel mogelijk rust.

 

De volgende dag komt de pacemakertechnicus voor een laatste controle. Soms wordt een röntgenfoto gemaakt. 

 

Niet autorijden

U mag niet zelf autorijden. Laat u door iemand anders naar huis brengen.

 

De wond

Gesloten met lijm

• De lijm bedekt de wond. Dit ziet eruit als een korstje. Hier mag u niet aan krabben of peuteren.
• Heeft u last van uw wond door schuren van kleding? Dan kunt u de wond bedekken met een pleister of gaasje.
• Houd de wond schoon en droog. U mag wel voorzichtig douchen. Dep de  huid rondom de wond daarna voorzichtig droog, niet wrijven.
• De lijm laat vanzelf los na ongeveer na 10 dagen.

 

Gesloten met oplosbare hechting

• Over de wond zit een pleister. De pleister kan 5 dagen blijven zitten.
• Met deze pleister kunt u gewoon douchen. Wrijf niet over de wond.
• Na 5 dagen mag u de pleister er voorzichtig afhalen. U kunt de pleister nat maken om het los te maken.
• Bij veel jeuk mag de pleister er eerder af.
• Is de wond droog? Dan hoeft er geen pleister op.

 

Controles

Controle na 4 tot 6 weken

Na 4 tot 6 weken komt u naar de poli. U ziet de pacemakertechnicus voor de controle. U heeft ook een gesprek met de cardioloog. De cardioloog beslist of u uw rijbewijs mag aanvragen.

 

Controle elk halfjaar

Ongeveer ieder half jaar komt u voor controle bij de pacemakertechnicus. De technicus leest de pacemaker uit. Zo ziet hij of u ritmestoornissen had. En of de pacemaker goed werkte. Een technicus meet de draden en controleert de batterij.

 

Mogelijke risico's

Bij het plaatsen van een pacemaker kunnen er soms problemen zijn:

• Bloeduitstorting bij de huid van de pacemaker;

• Bloeding in het weefsel eronder;

• Infectie van de wond;

• De draad kan losgaan. Dan moet deze weer vastgezet worden.

• Wordt het bloedvat onder het sleutelbeen gebruikt? Dan is er een klein risico op een klaplong. De volgende dag krijgt u een röntgenfoto van de longen om dit te controleren.

 

Wanneer contact opnemen?

Tijdens kantooruren: bel de verpleegkundig consulent cardiologie bij problemen met de wond: 

• Roodheid

• Zwelling (de plek wordt dik)

• Pijn

• Koorts (boven de 38ºc)

• De wond blijft nat.

• De wond is open gegaan.

Buiten kantoortijden: bel de huisartsenpost.

 

Leefregels na de ingreep

• Til uw linkerarm de eerste 6 weken niet boven de schouder.

• Til geen zware dingen de eerste 6 weken.

• Beweeg uw schouder wel voorzichtig zodat hij soepel blijft.

• U mag de eerste week niet in bad.

• U mag niet zwemmen of naar de sauna de eerste 2 weken.

• U mag de eerste 2 weken niet fietsen.

 

Autorijden

• U mag de eerste week na de ingreep niet zelf autorijden.
• De wond moet genezen en u moet wennen aan de pacemaker.
• Het dragen van een pacemaker staat niet automatisch op uw rijbewijs.
• Bij een ongeluk bent u alleen verzekerd als het CBR weet dat u een pacemaker hebt. U kunt dit melden via een gezondheidsverklaring bij het gemeentehuis of op mijncbr.nl. Hier moet u voor betalen.
• Bent u chauffeur van beroep? Dan mag u 2 weken niet rijden. Voor toestemming is altijd een rapport van uw cardioloog nodig.

 

Bij overlijden

Na overlijden zal de begrafenisondernemer de pacemaker verwijderen. Dit moet volgens de wet.

 

Verdiepende informatie

Het vervangen van een pacemaker

Een pacemaker gaat meestal 6 tot 8 jaar mee. Bij controles kijkt de cardioloog hoe lang hij nog werkt. Is de batterij bijna leeg? Dan krijgt u een nieuwe pacemaker. De niewe pacemaker wordt aangesloten op de oude draden. De draden gaan meestal langer mee dan de pacemaker. Soms worden de draden ook vervangen. De oude draden blijven meestal zitten.

 

Wilt u meer informatie?

Kijk op:

• De Nederlandse Hartstichting

• Harteraad

 

Wilt u de informatie ook bekijken in een animatiefilmpje? Klik dan hier.