l

Direct contact

Telefoonnummers

Algemeen (receptie)

0341 - 463911

Afsprakenbureau, incl Dronten en Nijkerk 

0341 - 463890

Informatielijn inwoners Flevoland

0341- 463590

Poli-Apotheek St Jansdal

0341 - 435858

Vragen over MijnStjansdal.nl (8.30 - 12 u)

0341 - 463700 

 

Medische hulp buiten kantoortijden

Bij levensbedreigende spoed

112

Medicamus Spoedpost (Harderwijk) 

0900 - 3410341

Website Medicamus Spoedpost Harderwijk 

Voorbereiden_Op-Opname

Ongeneeslijk ziek, hoe nu verder?

Inhoud van dit artikel
    Inhoud van dit artikel

      Voor wie is deze brochure?

      Deze brochure is bedoeld voor mensen die weten dat ze niet
      meer beter zullen worden en voor hun naasten. Uit onderzoek blijkt dat mensen met een ongeneeslijke ziekte vaak behoefte hebben aan heldere informatie. Deze brochure is bedoeld als een naslagwerk. De vragen in de brochure spelen misschien niet allemaal op dit moment, maar soms wel in een latere fase. Met sommige zaken zult u misschien niet geconfronteerd worden. U kunt de brochure lezen op het moment dat u daaraan behoefte heeft.

       

      Als u te horen heeft gekregen dat u niet meer kunt genezen, is dat een harde boodschap. Deze boodschap roept veel vragen op, zoals:

      • Hoe ziet mijn toekomst er uit?
      • Welke lichamelijke klachten kan ik krijgen en wat is er aan deze klachten te doen?
      • Welke emotionele veranderingen kunnen mijn naasten en ik gaan doormaken?
      • Hoe kan ik mij zo goed mogelijk voorbereiden op de veranderingen in deze laatste fase van mijn leven?

       

      In deze brochure wordt informatie gegeven over de manier waarop u zich op deze veranderingen kunt voorbereiden.
      In hoofdstuk 2 tot en met 6 wordt ingegaan op de lichamelijke, emotionele en de sociale veranderingen. Tevens krijgt u tips hoe u hiermee om kunt gaan.
      Hoofdstuk 7 en 8 gaan in op de vraag welke hulpverleners en organisaties u en uw naasten kunnen helpen. In hoofdstuk 10 vindt u relevante adressen.
       

      Als u meer wilt lezen over dit onderwerp, kunt u in hoofdstuk 9 een overzicht van literatuur vinden.
      Ook vindt u de adressen van de voorzieningen in uw regio. Er zijn ook brochures van andere regio’s in Gelderland. Meer informatie hierover is verkrijgbaar bij het Informatiecentrum van het Integraal Kankercentrum Oost / Zuid. De belangrijkste begrippen uit deze brochure worden uitgelegd in hoofdstuk 11.
      Achterin deze brochure is tevens ruimte voor het noteren van eigen aantekeningen, vragen, etc.
       

      Suggestie
      Heeft u vragen naar aanleiding van deze brochure, dan kunt u het beste contact opnemen met uw (huis-) arts of uw (wijk-) verpleegkundige.
       

      Emotionele veranderingen

      Hoe gaat u om met het besef dat u niet meer beter wordt en dat uw leven waarschijnlijk niet lang meer zal duren?
      Uw eerste reactie kan variëren van enorme boosheid tot gevoelens van verdoofdheid. Het kan zijn dat de boodschap de eerste tijd niet echt tot u door kan dringen. De verwerking van zo’n schokkende boodschap gaat in etappes. U hebt tijd nodig om écht onder ogen te zien dat u niet meer beter wordt.

      Ook als u na verloop van tijd over de eerste schok heen bent en wat rustiger bent geworden, blijven emoties een grote rol spelen.
      Veel mensen vinden dat zij in deze fase van hun leven ’emotioneler’ zijn geworden. U kunt angst, machteloosheid en afhankelijkheid ervaren, maar ook positieve gevoelens.
       

      Angst voor lijden en voor de dood

      Allerlei vragen kunnen door uw hoofd spelen. Wat kan ik verwachten? Wordt het een lijdensweg? Dergelijke vragen, die ook bij een naaste kunnen leven, maken vaak angstig en kunnen een verlammende werking hebben. Het is goed om met uw omgeving of met hulpverleners te bespreken waar u precies bang voor bent. Zij kunnen u dan proberen te begrijpen en inspelen op uw vragen en emoties.
       

      Machteloosheid en afhankelijkheid

      Gevoelens van machteloosheid kunnen er zijn vanaf het bericht dat u ernstig ziek bent. Het idee dat er in uw lichaam iets aan de hand is, waar u geen invloed op uit kunt oefenen, is moeilijk te accepteren. Daarnaast kan het soms erg lastig zijn steeds meer van de zorg van anderen afhankelijk te zijn.
       

      Genieten en bewuster leven

      Naast negatieve gevoelens kunt u ook positieve veranderingen ervaren. Er zijn mensen die bijvoorbeeld meer genieten van ’kleine’ dingen: van de natuur, van een kind, van een kaartje van een vriend of familielid. Sommige mensen geven aan dat ze bewuster en intenser zijn gaan leven.

      Eindigheid en kwetsbaarheid

      De ziekte en de daarmee gepaard gaande onzekerheid en kwetsbaarheid vormen voor veel mensen aanleiding om vragen te stellen over het eigen bestaan en het leven in het algemeen.
      Heeft mijn leven zin gehad? En wat heeft mijn leven voor zin nu de toekomst onzeker is? Dit worden ook wel zingevings- of spirituele vragen genoemd die soms zo complex kunnen zijn dat u er wellicht meer over zou willen lezen of er met iemand over zou willen praten.
       

      Suggesties

      • Probeer over uw emoties te praten. Bijvoorbeeld met familie en vrienden. U zult merken dat praten met de een beter gaat dan met de ander. Zoek naar mensen met wie u er goed over kunt praten. Wanneer u hierover wilt praten met mensen met een medische achtergrond, kunt u een beroep doen op uw medisch specialist, een gespecialiseerde verpleegkundige of uw huisarts. Ook psychosociale hulpverleners, zoals een maatschappelijk werker, een geestelijk verzorger of een psycholoog, kunnen u helpen. Wat deze verschillende hulpverleners voor u kunnen betekenen, kunt u lezen in hoofdstuk 7 van deze brochure.
      • Meer adviezen over omgaan met moeilijke emoties, evenals tips om meer te leren ontspannen, vindt u in hoofdstuk 6.
         

      Lichamelijke veranderingen

      Naast emotionele veranderingen kunt u ook te maken krijgen met lichamelijke klachten als gevolg van uw ziekte en behandeling. Bijvoorbeeld pijnklachten, obstipatie (moeilijke stoelgang) of kortademigheid. Deze klachten kunnen van invloed zijn op hoe u zich voelt en wat u wel of niet kunt.
      Een goede behandeling van de klachten kan belangrijk zijn omdat u dan zolang mogelijk datgene kunt doen wat u nog graag wilt. Bespreek daarom uw klachten op tijd met hulpverleners. Ook als u denkt dat deze niet zo belangrijk zijn. Een klacht is beter te behandelen wanneer niet te lang gewacht wordt met het starten van een behandeling.
       

      Suggesties

      • Ook als u niet meer beter wordt, kunt u onder controle blijven van uw specialist. Deze houdt bij hoe uw ziekte zich ontwikkelt en welke klachten u heeft. Daarnaast kan de huisarts u begeleiden. De specialist of huisarts zullen proberen om uw klachten zoveel mogelijk te beperken. Deze behandeling wordt palliatieve zorg genoemd (zie definitie in hoofdstuk 11).

       

      Voor allerlei klachten zijn er verschillende behandelingen, zoals bijvoorbeeld voor pijn. Pijn kan verminderd worden door diverse pijnstillers. Het is belangrijk dat u de pijnstillers precies volgens het voorgeschreven schema van uw arts inneemt. Wacht dus niet totdat u weer pijn voelt. Dan bent u steeds net te laat. Mogelijk krijgt u morfine voorgeschreven.
      U hoeft niet bang te zijn dat u daaraan verslaafd zult raken. Ook bij een hoge dosis morfine kunt u in principe goed blijven functioneren. Meer informatie hierover kunt u krijgen van uw arts of de verpleegkundige.

       

      • Laat uw omgeving en de hulpverleners weten waar u last van heeft. Zij kunnen u dan zo goed mogelijk helpen. Geef aan wat u belangrijk vindt.
         

      Veranderingen in relaties

      Partner en kinderen
      Wanneer u een partner heeft en eventueel kinderen, zult u merken dat uw ziekte niet alleen uw leven verandert, maar ook het leven van uw partner en uw kinderen.
      U bent in deze fase waarschijnlijk meer op elkaar aangewezen dan voorheen. Soms wordt een relatie daardoor nog intenser. Maar door de moeilijke omstandigheden kunnen er ook spanningen ontstaan.

      Iedere persoon heeft een eigen manier van verdriet verwerken. De één praat er bijvoorbeeld graag over. De ander verwerkt het verdriet in zichzelf. In een relatie kunnen spanningen ontstaan als partners verschillende wijzen van verwerking bij elkaar niet herkennen. Het kan ook zijn dat u afhankelijker wordt van uw partner. Sommige dingen die u vroeger altijd zelf deed, worden nu door uw partner of door uw kinderen gedaan. Dat is soms moeilijk te accepteren.

       

      Veranderingen kunnen ook plaatsvinden in het contact met uw kinderen. Ouders willen vaak hun kinderen niet belasten met hun gevoelens en zorgen. Dit is begrijpelijk, maar kan op termijn regelmatig tot problemen leiden bij kinderen.
       

      • Suggestie
        Praat samen over uw ziekte en de gevolgen. Ook voor uw kinderen geldt dat in meer of mindere mate. Probeer open en duidelijk tegen elkaar te zijn. Zo zijn zowel u als uw kinderen op de hoogte van elkaars gevoelens en verwachtingen.
        Familie, vrienden en bekenden
        Ook uw sociale leven verandert. Iedereen in uw omgeving zal geraakt zijn door het bericht dat u niet meer zult genezen. Hierdoor kunnen relaties met familie, vrienden en bekenden veranderen. Sommige relaties worden intenser en met anderen krijgt u juist een meer afstandelijk contact. Dit kan gebeuren omdat sommige mensen niet weten hoe zij moeten reageren op het bericht dat u niet meer zult genezen.
        Door alles wat u meemaakt, bent u niet meer dezelfde persoon als voorheen. Hierdoor kan het gebeuren dat bekenden in uw omgeving u minder goed begrijpen of dat u hun reactie niet begrijpt.


      Suggestie
      Probeer met anderen over uw ziekte te praten, zodat u en uw omgeving elkaar blijven begrijpen. Wanneer u aan kunt geven welke steun u nodig heeft, zullen veel familieleden en vrienden dat graag geven. Moeilijker ligt het misschien als u weinig contacten heeft, of als uw familieleden ver weg wonen. Bedenk dan dat hulp vragen geen schande is. Veel mensen zijn van harte bereid om de helpende hand te bieden, maar aarzelen om zelf het initiatief te nemen. Ook kunt u denken aan het inschakelen van vrijwilligersorganisaties zoals De Zonnebloem of het Nederlandse Rode Kruis. Zij bieden op vrijwillige basis ondersteuning bij patiënten thuis.
       

      Veranderingen in uw dagelijks leven

      Het kan zijn dat u door lichamelijke beperkingen op een gegeven moment moet stoppen met werken. Ook als u geen betaalde baan heeft, zullen uw activiteiten veranderen.
      Hierdoor gaat uw dagelijks leven er anders uitzien en sommige plannen kunt u niet meer uitvoeren.

      Op een gegeven moment zult u afscheid moeten nemen van een aantal hobby’s en andere bezigheden. Dat is niet altijd gemakkelijk. Maar toch zullen er ook waardevolle momenten zijn omdat u meer en meer met de dag leeft en de dingen mogelijk intenser beleeft.
       

      Suggestie

      • Weeg af wat u nog belangrijk vindt om juist nu te doen in deze levensfase. Wanneer u het moeilijk vindt om dit voor uzelf duidelijk te krijgen, kunt u hierover praten met uw huisarts of met een psychosociale hulpverlener.
      • Zoek prettige bezigheden die minder inspanning vergen. Misschien kunt u bij inloophuizen ideeën opdoen (zie hoofdstuk 10 voor adressen).

       

      Een levensboek
      Veel mensen vinden het prettig om in deze fase te werken aan een levensboek waarin ze belangrijke gebeurtenissen in hun leven een plek geven. Dat kan door over deze gebeurtenissen te schrijven of door foto’s over deze gebeurtenissen in het boek te plakken.
      Vaak is het een combinatie van dagboekaantekeningen, foto’s en ander materiaal. Er zijn ook mensen die allerlei spullen uit hun leven verzamelen in een doos. Deze boeken of dozen zijn vaak prettig om aan te werken. Ze kunnen daarnaast voor uw naasten van grote waarde worden.
       

      Ontspanning

      Omgaan met het feit dat u niet meer beter wordt, kan spanning geven. Als u pijn heeft of voortdurend ongerust en bezorgd bent, neemt de spierspanning toe en wordt u erg moe. Er zijn veel verschillende manieren om te ontspannen. Het belangrijkste is dat u de methode vindt die het beste bij u past.

      Sommige mensen vinden het prettig om te praten of te schrijven over hun ervaringen. Anderen lezen graag ervaringsverhalen van mensen die in vergelijkbare situaties zitten. Lichamelijke activiteiten of een ontspanningsoefening kunnen ook helpen bij het omgaan met een ziekte.
       

      Suggesties

      • Probeer u niet af te sluiten van de mensen uit uw omgeving, ook al zult u die behoefte misschien voelen. Voorlopig gaat het leven ‘gewoon’ door, niet alleen voor de mensen om u heen, maar ook voor uzelf.
      • Probeer te praten over wat u doormaakt. Dat kan misschien met iemand uit uw naaste omgeving, maar het kan ook met iemand die iets verder van u afstaat, bijvoorbeeld met een medepatiënt. Ook een geestelijk verzorger of pastoraal werker kan een luisterend oor bieden. Ook als u niet gelovig bent, kunt u zich tot hen wenden. Deze mensen hebben geleerd om te luisteren zonder direct met adviezen en eigen opvattingen te komen.
      • Zoek afleiding. Er zijn allerlei activiteiten die u voor korte of langere tijd afleiding kunnen bezorgen: lezen, een film bekijken, wandelen.
      • Zoek eventueel hulp. Denk niet te snel dat er aan uw probleem toch niets te doen is. Vaak zijn er wel degelijk mogelijkheden zodat u zich beter gaat voelen. Uw arts kan u bijvoorbeeld iets voorschrijven om wat rustiger te worden en om redelijk te kunnen slapen. Hij kan u ook attenderen op meer gespecialiseerde hulpverleners. (Bron: KWF brochure: Kanker… als je weet dat je niet meer beter wordt)


       

      Ontspanningsoefening
      Kies een houding die u comfortabel vindt. U kunt zitten of liggen. Doe de lichten uit en zorg voor een rustige en aangenaam warme omgeving. Luister wanneer u dat prettig vindt naar muziek waar u een rustig gevoel van krijgt. Er bestaat ook muziek die speciaal gemaakt is voor ontspanningsoefeningen, soms met natuurlijke geluiden zoals het zingen van een vogel, de klank van de zee of een kabbelende beek. Muziek kan bijdragen aan een gemakkelijkere ontspanning en sluit storende geluiden buiten.

       

      U kunt de tekst die hierna volgt, opnemen op een bandje en afdraaien iedere keer dat u de oefening wilt doen:

       

      “Sluit uw ogen en concentreer u op uw ademhaling. Haal een paar maal lang en diep adem. Adem alles uit dat zwaar is en moeilijk aanvoelt. Adem levenskrachtige energie in. Iedere keer dat u uitademt, ontdoet u zich van spanning en voelt u hoe uw lichaam slapper wordt. Volg het ritme van uw ademhaling.

       

      Denk aan uw voeten en tenen en voel uw voeten ontspannen. Ga naar boven langs uw lichaam naar de kuiten en de knieën en voel hoe u loskomt en steeds meer op uw gemak raakt. Laat de ontspanning opklimmen tot uw dijbenen. Verder omhoog naar uw heupen en bekken. Voel dat u in nauw contact bent met het oppervlak waar u op zit of ligt. Uw heupen en bekken voelen los en ontspannen.Voel hoe uw maag en borst ontspannen. U zult merken dat uw ademhaling gelijkmatig is en alle ruimte heeft.


      De spieren in uw schouders en armen ontspannen, u bent slap en aangenaam ontspannen. Uw handen openen zich en u voelt warmte opkruipen vanuit uw ontspannen spieren naar uw nek en hoofd, en verder naar alle spiertjes in uw gezicht.

      Voel hoe als het ware al uw rimpeltjes rond uw ogen, mond en voorhoofd vervagen. Rust nu uit in uw ontspannen lichaam.”
       

      Hulpverleners

      Er zijn verschillende hulpverleners die u kunnen helpen. Voor de één is de huisarts een belangrijke persoon, de ander gaat graag het liefst naar de medisch specialist of de verpleegkundige. Bij de volgende hulpverleners kunt u terecht.
       

      Medisch specialist en verpleegkundige

      Uw medisch specialist en de verpleegkundige van de polikliniek of ziekenhuisafdeling kunnen u helpen en begeleiden, ook als zij geen genezende behandeling meer voor u hebben. U gaat wellicht na ontslag uit het ziekenhuis nog met enige regelmaat op controle bij uw medisch specialist. Bij hen kunt u aangeven wat uw klachten zijn. De specialist en de verpleegkundige zullen beiden proberen uw klachten zo goed mogelijk te behandelen. Ook met niet-medische vragen kunt u bij hen terecht. Zij kunnen u helpen wanneer u ondersteuning zoekt bij het omgaan met de ziekte en zij verwijzen u wanneer dat nodig is door naar andere hulpverleners.
       

      Huisarts en wijkverpleegkundige

      Wanneer u thuis verblijft dan zijn de huisarts en de wijkverpleegkundige degenen die erop toezien dat u zo goed mogelijk verzorgd wordt en zo min mogelijk klachten hebt.
      De huisarts zal als dat nodig is contact opnemen met uw medisch specialist om te overleggen hoe u het beste kunt worden behandeld. Ook kan uw huisarts met vragen over specifieke problemen contact opnemen met het regionale palliatieve consultteam. In hoofdstuk 8 vindt u meer informatie over het palliatieve consultteam.
      U kunt met uw huisarts afspreken om regelmatig contact met elkaar te hebben, zodat de huisarts u goed kan begeleiden. Wanneer u bedlegerig bent, kunt u vragen aan de huisarts om op vaste momenten in de week bij u thuis te komen.

      Ook met niet-medische vragen kunt u bij de huisarts en de wijkverpleegkundige terecht. Huisartsen en wijkverpleegkundigen zijn op de hoogte van alle mogelijkheden om thuis verzorgd te worden.

      Maatschappelijk werker

      De maatschappelijk werker kan u ondersteunen bij uw verdriet, zorgen en onzekerheden in deze fase. Daarnaast kunt u bij deze hulpverlener terecht met vragen als: Hoe kom ik aan hulp thuis? Wordt alles vergoed? Welke plannen kan ik nog wel uitvoeren en welke niet? U kunt – wanneer u daar behoefte aan heeft – uw (huis)arts of verpleegkundige vragen om u in contact te brengen met een maatschappelijk werker. U kunt ook zelf rechtstreeks contact opnemen met een maatschappelijk werker.
       

      Geestelijk verzorger

      Misschien gaat u door uw ziekte meer nadenken over uw leven; over de zin van wat u meemaakt, over de zin van het bestaan of over de rol van het geloof in uw leven. Als u over dit soort levensvragen met iemand wilt praten, kunt u dit doen met een geestelijk verzorger.
      De meeste ziekenhuizen hebben geestelijk verzorgers in huis van katholieke of protestantse origine, of kunnen deze inschakelen. Wanneer u graag in contact wilt komen met een andere geestelijk verzorger, bijvoorbeeld een humanistische raadsman of raadsvrouw of een imam, dan kan de arts of de verpleegkundige daarin bemiddelen. Ook wanneer u thuis bent, kunt u gebruikmaken van een geestelijk verzorger. U kunt deze vraag met uw huisarts of de wijkverpleegkundige bespreken.
       

      Psycholoog

      Het kan zijn dat u zich door uw ziekte angstig, gespannen of somber voelt, last hebt van vermoeidheid en slecht slapen.
      U vindt het misschien moeilijk bepaalde gedachten, gevoelens en klachten te bespreken met mensen in uw directe omgeving. De psycholoog kan u helpen om uw gevoelens van angst, pijn en verdriet te begrijpen tegen de achtergrond van hetgeen u is overkomen. Hij kan proberen u te helpen als u vastzit in uw verwerkingsproces. Ook kan het zijn dat ingrijpende gebeurtenissen uit uw verleden juist nu weer een rol gaan spelen in uw denken en voelen. De psycholoog zal in een gesprek of in een serie gesprekken met u proberen te bereiken dat u weer grip krijgt op uw situatie.
      U kunt worden doorverwezen naar een psycholoog (of psychotherapeut) door uw huisarts of uw medisch specialist.
       

      Fysiotherapeut

      Uw arts kan u, indien nodig, doorverwijzen naar een fysiotherapeut. De fysiotherapeut adviseert, begeleidt of behandelt bij stoornissen in houding en/of beweging.
      Maar de fysiotherapeut kan ook helpen bij klachten als benauwdheid en pijn. De fysiotherapeut kan op verzoek ook bij u thuiskomen.
       

      Diëtist

      Bij problemen met en vragen over de voeding kan de arts u doorverwijzen naar een diëtist. Dit kan de diëtist zijn van het ziekenhuis of van de thuiszorgorganisatie. U kunt ook contact opnemen met een diëtist met een vrijgevestigde praktijk.
       

      Apotheker

      Naast medicijnen zijn vaak ook allerlei materialen nodig, bijvoorbeeld verbandmiddelen, incontinentiemateriaal en dergelijke. Deze materialen kunt u krijgen via de apotheek.
      De apotheek is de plaats waar u deskundig en persoonlijk advies kunt krijgen over het gebruik van uw geneesmiddelen en materialen. De benodigde materialen en veelal ook de medicatie kunnen op verzoek ook bij u thuis worden bezorgd.
       

      Aanvullende zorg

      Aanvullende zorg kan een ondersteuning of aanvulling zijn op de medische behandelingen. Het gevoel van welbevinden kan door deze zorg vergroot worden.

      Mogelijkheden van aanvullende zorg zijn onder meer:

      • Diëten of voedingssupplementen
      • Aromatherapie
      • Massage

      Over bovenstaande aanvullende zorg kunt u informatie vragen bij uw (huis)arts of (wijk)verpleegkundige.

       

      Organisaties

      Veel mensen vinden het prettig om thuis te worden verzorgd door familie, vrienden en kennissen (de mantelzorg). Toch kan er een tijd komen dat u hulp van buiten nodig heeft. Bijvoorbeeld wanneer familie en vrienden niet meer alle zorg kunnen bieden of wanneer u geen beroep kunt doen op naasten en afhankelijk bent van professionele hulp en/of vrijwilligers. In die situatie kunnen de volgende organisaties u helpen.
       

      Centrum Indicatiestelling Zorg

      Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) geeft een zogenaamde indicatie af voor de zorg die de patiënt nodig heeft. Met een indicatie kan de zorg geregeld worden. De indicatie voor zorg wordt veelal uitgedrukt in een aantal uren per week voor thuiszorg of voor een opname in bijvoorbeeld een verzorgingshuis, verpleeghuis of hospice. Tevens wordt aangegeven hoelang de zorg mag duren. Bij de indicatie houdt het CIZ rekening met de zorg die door familieleden, vrienden of buurtgenoten of door Vrijwilligers Palliatief Terminale Zorg wordt geboden.

       

      Thuiszorg

      Thuiszorg biedt hulp of begeleiding bij de huishouding, persoonlijke verzorging of verpleging bij u thuis. De zorg is erop gericht dat u zo lang mogelijk zelfstandig kunt blijven wonen. De thuiszorg kan ook ingeschakeld worden voor psychosociale ondersteuning en begeleiding door een verpleegkundige of maatschappelijk werker. Bij de grotere thuiszorgorganisaties kunnen verschillende hulpmiddelen en verpleegartikelen worden gehuurd of gekocht (bijvoorbeeld in thuiszorgwinkels). Te denken valt aan krukken, rolstoelen, bedverhogers en dergelijke.
      Daarnaast bieden sommige thuiszorgorganisaties ook mogelijkheden voor warme maaltijden aan huis en klussendiensten. Verder organiseren verschillende thuiszorgorganisaties cursussen en voorlichtingsbijeenkomsten die een steun in de rug kunnen bieden aan de naasten bij de zorg thuis. Bijvoorbeeld ‘Ziekenverzorging thuis’ of ‘Omgaan met spanningen’.
       

      Verzorgingshuizen

      Verzorgingshuizen bieden huisvesting met verzorging en begeleiding. In sommige verzorgingshuizen kunt u tijdelijk worden opgenomen als u niet langer thuis kunt blijven.
      In de regel bestaat deze voorziening uit een zogenaamde TOP-kamer (TOP staat voor Tijdelijke Opname). Er zijn ook verzorgingshuizen die over een gespecialiseerde afdeling voor palliatieve zorg beschikken. Deze afdeling bestaat uit enkele kamers en een huiskamer en meestal is er ook logeergelegenheid voor naasten. De zorg wordt gegeven door professionele verzorgenden en vrijwilligers.
      De huisarts is verantwoordelijk voor de medische zorg.
      De opnameduur voor een TOP-kamer is in de regel maximaal zes weken. De opnameduur van een afdeling voor palliatieve zorg is maximaal drie maanden. Deze periode kan verlengd worden.
       

      Verpleeghuizen

      Verpleeghuizen bieden huisvesting met verzorging, behandeling en begeleiding wanneer u niet langer thuis kunt verblijven. Steeds meer verpleeghuizen beschikken ook over een specifieke afdeling voor palliatieve zorg. Een dergelijke afdeling bestaat uit enkele kamers met een huiskamer en een logeerkamer voor naasten. Verzorging en verpleging worden gegeven door professionele verpleegkundigen en verzorgenden. De verpleeghuisarts is verantwoordelijk voor de medische zorg. Andere hulpverleners – zoals de geestelijk verzorger, de psycholoog, de fysiotherapeut, de maatschappelijk werker – kunnen op afroep worden ingezet. De opnameduur van deze afdeling is maximaal drie maanden. Deze periode kan verlengd worden.
       

      Bijna-thuis-huizen

      Bijna-thuis-huizen bieden zorg zoals in de thuissituatie.
      De huizen zijn kleinschalig (drie tot vijf kamers) met logeergelegenheid voor de naasten. Vrijwilligers hebben de rol van gastvrouw/gastheer. Ook huishoudelijke en verzorgende taken worden door hen verricht. De professionele hulpverlening wordt gedaan door de eigen huisarts, de thuiszorg, de fysiotherapie, et cetera. Bijna-thuis-huizen zijn vooral geschikt voor mensen die niet langer thuis kunnen worden verzorgd. Bijvoorbeeld wanneer er onvoldoende hulp is van familie en vrienden of wanneer deze mantelzorgers de zorg thuis niet meer aankunnen.
       

      Hospices

      In hospices biedt een eigen team van gespecialiseerde verpleegkundigen, met ondersteuning van vrijwilligers, 24 uur zorg. Ook hier ligt de nadruk op leven zoals thuis. In de regel zijn hospices groter dan bijna-thuis-huizen en hebben ze meer kamers (zes tot tien). Familie en andere naasten kunnen blijven logeren. Soms heeft een gespecialiseerde verpleeghuisarts of een huisarts de medische verantwoordelijkheid. Daarnaast kan een beroep worden gedaan op andere hulpverleners, zoals de psycholoog of de geestelijk verzorger. Hospices kunnen zelfstandig zijn, gevestigd zijn bij een verzorgings- of verpleeghuis of hiermee nauw samenwerken. Een hospice is geschikt voor mensen die niet meer thuis kunnen worden verzorgd. Patiënten kunnen ook tijdelijk worden opgenomen om de mantelzorgers enkele dagen of weken te ontlasten.
       

      Palliatief consultteam

      Het palliatieve consultteam is een ondersteuningspunt voor hulpverleners met vragen over het verlenen van de juiste palliatieve zorg. In elke regio is een team actief.
      U kunt uw arts of uw verpleegkundige wijzen op het bestaan hiervan.
       

      Specifieke psychosociale begeleiding

      Er zijn diverse vrijgevestigde therapeuten, die gespecialiseerd zijn in het begeleiden van mensen met kanker en andere ernstige ziekten. U kunt van hen begeleiding krijgen als u bijvoorbeeld veel moeite heeft met de gevolgen van uw ziekte. De integrale kankercentra en de palliatieve consultteams beschikken over adressen van deze therapeuten.
      Daarnaast zijn er in Nederland therapeutische centra voor patiënten met ernstige ziektes. Met deze centra kunt u een afspraak maken voor één of meerdere gesprekken met een therapeut die gespecialiseerd is in het leren omgaan met een ernstige ziekte. De volgende therapeutische centra zijn in Gelderland en omgeving gevestigd:

      • Taborhuis (Groesbeek, bij Nijmegen)
        Dit is een centrum voor begeleiding van mensen met kanker of een andere ernstige ziekte. U kunt er naartoe voor één of meerdere gesprekken met een psycholoog, psychotherapeut en/of maatschappelijk werker.
      • Het Helen Dowling Instituut (Utrecht)
        Dit is een centrum waar u terecht kunt voor individuele begeleiding of waar u kunt deelnemen aan een groep.
        Ook samen met uw partner kunt u gebruikmaken van de begeleiding van het instituut.
        Adressen: zie hoofdstuk 10.

       

      Lotgenotencontact

      In Nederland zijn diverse inloophuizen speciaal voor mensen met kanker of een andere ernstige ziekte. Een inloophuis is een huis waar mensen met een ernstige ziekte terecht kunnen voor bijvoorbeeld een gesprek met een vrijwilliger, voor lotgenotencontact, informatie of advies. In Gelderland en de nabije omgeving zijn de volgende inloophuizen:

       

      • Toon Hermans Huis (Amersfoort)
      • Inloophuis Auke van der Veen (Apeldoorn)
      • Stichting de Maretak (Harderwijk)
      • Stichting Prisma (Lichtenvoorde)
      • Vicky Brownhuis (Den Bosch)

       

      Adressen: zie hoofdstuk 10.

      Lotgenotencontact kunt u ook vinden bij de diverse patiëntenverenigingen. Een overzicht van de vele patiëntenverenigingen die er zijn kunt u vinden op:
      www.palliatievezorggelderland.nl.

      Steunpunt Mantelzorg

      Veel gemeenten in Nederland beschikken over een Steunpunt Mantelzorg. Dit Steunpunt kan de mantelzorg (familieleden, vrienden en buren die een zieke verzorgen) van dienst zijn als vraagbaak, als luisterend oor, als raadgever of als verwijzer. Het Steunpunt helpt u ook bij het vinden van praktische ondersteuning als de mantelzorger enige tijd niet beschikbaar is om voor u te zorgen.
       

      Vrijwilligersorganisaties

      De mensen die werkzaam zijn bij Vrijwilligers Palliatief Terminale Zorg (VPTZ) bieden hulp en begeleiding aan terminale patiënten en hun naasten. Zij kunnen thuis de zorg van de partner of familie overnemen of ondersteunen; bijvoorbeeld door ’s nachts te waken of overdag bij de zieke aanwezig te zijn. Deze vrijwilligers zijn speciaal opgeleid voor het geven van zorg en begeleiding aan terminale patiënten. De hulp van de VPTZ is over het algemeen op korte termijn te realiseren. In een aantal grotere gemeenten bestaat het project ‘Buddy-zorg’. Buddy’s (getrainde vrijwilligers) geven ondersteuning aan mensen met een ernstige ziekte. De steun kan bestaan uit gesprekken, het begeleiden tijdens bezoek aan de arts en het zoeken naar oplossingen voor allerlei zaken waar u tegenaan kunt lopen. De buddy helpt bij kleine klusjes in huis, maar onderneemt ook allerlei gezellige activiteiten met u. Meer informatie via www.buddyzorg.nl. In Gelderland is de Nederlandse Patiënten Vereniging (NPV) actief. De NPV is een landelijk werkzame organisatie die uitgaat van bijbelse waarden en normen. Zij organiseren onder meer lotgenotencontact en bieden tevens vrijwillige (terminale) thuishulp. Deze thuishulp kan variëren van licht huishoudelijke taken tot ’s nachts waken of andere hulp waardoor de mantelzorg kan worden ontlast. Meer informatie via www.nvpzorg.nl.

       

      Diensten aan huis

      Er zijn verschillende organisaties die diensten aan huis kunnen leveren. Dit kan zijn een kapper of pedicure aan huis, een tuindienst of klussendienst, een boodschappenservice of maaltijdvoorziening. Via de lokale Steunpunten Mantelzorg of de thuiszorg is informatie verkrijgbaar over mogelijkheden bij u in de gemeente. Welzijnsorganisaties kunnen helpen bij het vinden van allerlei hulpdiensten die in uw gemeente actief zijn. Sommige welzijnsorganisaties kennen huisbezoekprojecten die een welkome aanvulling kunnen zijn op de zorg in de periode waarin iemand thuis ziek is. Verder bieden zij een aantal praktische mogelijkheden zoals: persoonlijke alarmering, maaltijdservices, klussendiensten en vervoersdiensten. Voor de diensten van welzijnsorganisaties is geen indicatie nodig. Voor ouderen is er de Stichting Welzijn Ouderen. Bij de gemeente kunt u terecht voor eventuele aanpassingen in huis. Bijvoorbeeld toiletbeugels, een traplift of een aangepaste rolstoel. Deze zaken kunnen veelal aangevraagd worden via het Zorgloket van de gemeente. Een ambtenaar van de Wet Voorzieningen Gehandicapten helpt u hierbij verder.

       

      Kosten

      Voor zorg geleverd door AWBZ-instellingen (thuiszorg, verpleeghuis, verzorgingshuis, hospice, bijna-thuis-huizen) betaalt u een inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Voor een berekening van de hoogte van deze bijdrage kunt u terecht op de website van het CAK (www.CAK.nl).
      In hospices en bijna-thuis-huizen betaalt u naast de eigen bijdrage voor de zorg meestal ook nog een eigen bijdrage per dag voor de kosten van het verblijf. Ondersteuning door vrijwilligers is geheel gratis. Psychologische begeleiding buiten het ziekenhuis wordt steeds vaker vergoed door ziektekostenverzekeraars. U kunt dit het beste van tevoren vragen bij de betreffende hulpverlener of instelling of bij uw verzekering.

       

      Voor wie meer lezen wil

      Niets meer te verliezen:
      Gesprekken met mensen in hun laatste levensfase. Bijker, D.
      Naar een gelijknamig televisieprogramma van D. Bijker, Tielt, Lannoo, 2003.
      ISBN: 90-20951-44-0

       

      Kiezen voor zorg in de laatste fase.
      Keuzewijzer voor patiënt en naaste,
      KITTZ, Groningen, 2002
      ISBN: 90-74993-13-3

       

      Kanker…als je weet dat je niet meer beter wordt.
      Brochure KWF Kankerbestrijding,
      Amsterdam, 2002


      Kanker…als de dood dichtbij is.
      Brochure KWF Kankerbestrijding
      Amsterdam, 2002

       

      Kanker….een crisis in je bestaan?
      Brochure KWF Kankerbestrijding,
      Amsterdam, 2005

       

      Palliatieve zorg in de laatste levensfase.
      Een handreiking vanuit patiënten/consumentenperspectief, 2004, NP/CF
      ISBN: 90-71401-73-1

       

      Palliatieve zorg thuis.
      Een praktische handleiding voor de zorg aan een ernstig zieke.
      AZR-Daniël, Rotterdam, 2001
      ISBN: 90-8061-21-0

       

      Gids na een overlijden.
      Handleiding voor nabestaanden bij zakelijke beslissingen en bij de verwerking van het verlies.
      Strootmann, M. en A. Polspoel,


      Landelijke Stichting Rouwbegeleiding, Utrecht, 2004
      ISBN: 90-73431-01-8

       

      Zelfzorggids.
      Gids voor kankerpatiënten en hun naasten in de thuissituatie, Integraal Kankercentrum Limburg, Maastricht, 2000
       

      Adressen

      Agora (ondersteuningspunt palliatieve terminale zorg)
      J.F. Kennedylaan 101, 3981 GB Bunnik
      Telefoon  (030) 657 58 98
      E-mail  steunpunt@palliatief.nl
      Internet  www.palliatief.nl
       

      Breed Platform Verzekerden en Werk
      Postbus 69007, 1060 CA Amsterdam
      Telefoon 020-480 03 33 (werkdagen van 9.00 tot 17.30 uur)
      helpdesk Gezondheid Werk en Verzekeringen 020-480 03 00
      (werkdagen van 12.00 tot 20.00 uur)
      E-mail  helpdesk@bpv.nl
      Internet  www.bpv.nl
       

      Helen Dowling Instituut
      Het Helen Dowling Instituut biedt psychosociale ondersteuning aan mensen met kanker en hun naasten.
      Rubenslaan 190, 3582 JJ Utrecht
      Telefoon  (030) 252 40 20
      Internet  www.hdi.nl
       

      Inloophuis Auke van der Veen
      Burg. Tutein Noltheniuslaan 2
      7316 BH Apeldoorn, Telefoon 055-576 26 76
      E-mail  info@stichtingkleef.nl
      Internet  www.stichtingkleef.nl
       

      KWF Kankerbestrijding
      Delflandlaan 17, 1062 EA Amsterdam
      Telefoon  0800-022 66 22
      gratis hulp- en informatielijn voor patiënten en naasten, werkdagen 10.00-12.30 en 13.30-16.00 uur
      Internet  www.kwfkankerbestrijding.nl
       

      Landelijke Stichting Rouwbegeleiding (LSR)
      Postbus 13189, 3507 LD Utrecht
      Telefoon advieslijn (030) 276 15 00

      op werkdagen van 9.00 tot 12.00 uur
      E-mail  info@verliesverwerken.nl
      Internet  www.verliesverwerken.nl
       

      Nederlandse Branchevereniging Aangepaste Vakanties (NBAV)
      Stadhouderslaan 29, 3583 JB Utrecht
      Telefoon  (030) 254 31 20
      E-mail  info@nbav.nl
      Internet  www.nbav.nl
       

      Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK)
      Postbus 8152, 3503 RD Utrecht
      Telefoon (030) 291 60 90
      voor patiënten en naasten, voor lotgenotencontact en dergelijke, werkdagen: 9.00-16.00 uur
      E-mail  bureau@nfkpv
      Internet  www.kankerpatient.nl
       

      Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig levensEinde (NVVE)
      Postbus 75331, 1070 AH Amsterdam
      Telefoon  0900-606 06 06, werkdagen van 9.00 - 17.00 uur
      E-mail  euthanasie@nvve.nl
      Internet  www.nvve.nl
       

      Stichting Achter de Regenboog
      ondersteuning kinderen en jongeren bij verwerken verlies
      Postbus 13300, 3507 LH Utrecht
      Telefoon  (030) 236 82 82
      op werkdagen tussen 9.00 en 13.00 uur
      Telefoon advieslijn 0900-233 41 41
      maandag t/m donderdag van 9.00 tot 11.00 uur
      E-mail  info@achterderegenboog.nl
      Internet  www.achterderegenboog.nl
       

      Stichting Inloop- en Begeleidingscentrum Prisma
      Ludgerhof 2, 7131 EG Lichtenvoorde
      Telefoon  (0544) 37 45 67
      E-mail  info@stichting-prisma.nl
      Internet  www.stichting-prisma.nl
       

      Stichting de Maretak
      Kanker in Beeld Veluwe, Verder in Balans Veluwe
      en een inloophuis aan de Houtkamp 33, 3841 XC Harderwijk
      Telefoon 06 48192231
      Internet www.demaretakveluwe.nl
       

      Taborhuis
      Het Taborhuis biedt psychosociale ondersteuning aan mensen met kanker of een andere levensbedreigende ziekte en hun naasten.
      Nijmeegsebaan 27, 6561 KE Groesbeek
      Telefoon  (024) 684 36 20/684 19 15
      E-mail  taborhuisteam@taborhuis.fol.nl
      Internet  www.taborhuis.nl
       

      Toon Hermans Huis Amersfoort (inloophuis)
      Regentesselaan 39, 3818 HH Amersfoort
      Telefoon  (033) 465 52 27
      Internet  www. thha.nl
      Vicky Brownhuis (inloophuis)
      Hinthamereinde 74, 5211 PP ’s-Hertogenbosch
      Telefoon  (073) 614 85 50
      E-mail  info@vbrownhuis.nl
      Internet  www.vbrownhuis.nl
       

      Zorgbelang Gelderland
      organisatie voor informatie, klachtenopvang en belangenbehartiging in de gezondheidszorg
      afdeling Informatie en klachtenopvang
      Postbus 5310, 6802 EH Arnhem
      Telefoon  (026) 384 28 22 (tussen 10.00-14.00 uur)
      E-mail  ikg@zorgbelanggelderland.nl
      Internet  www.zorgbelanggelderland.nl
       

      Begrippenlijst

      Palliatieve zorg
      Palliatieve zorg is gericht op behoud van de kwaliteit van leven van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening. Palliatieve zorg voorkomt en verlicht het lijden door vroegtijdige signalering en zorgvuldige boordeling en behandelt pijn en andere problemen van lichamelijke, psychosociale en spirituele aard. (Definitie van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO 2002)

       

      Hospice(voorzieningen)
      In een hospice of bijna-thuis-huis kan kortdurende palliatieve zorg worden verleend door professionele hulpverleners en/of vrijwilligers in daartoe specifiek ingerichte ruimtes. Sommige verpleeg- of verzorgingshuizen hebben een speciale afdeling voor palliatieve zorg.

       

      Mantelzorg
      Mantelzorg is de zorg die mensen aan elkaar bieden vanuit een persoonlijke relatie. Het gaat om het verzorgen van bijvoorbeeld partner, ouder, zus of broer, vriend(in), buurman of buurvrouw.

       

      Naasten
      Onder naasten wordt verstaan: partner, kinderen en overige familieleden, vrienden en buren van de patiënt.

       

      Voorzieningen en adressen

      Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ)
      Voor het aanvragen van een indicatie voor thuiszorg,
      hospicezorg, verpleeg- en verzorgingshuiszorg

       

      CIZ Utrecht
      Europalaan 100, 3526 KS Utrecht
      PB 2222, 3500 GE Utrecht
      Telefoon 088-789 15 00, van 8.00 uur tot 18.00 uur

       

      CIZ zorgkantoor Zwolle
      Burgemeester Roelenweg 13, 8021 EV ZWOLLE
      Telefoon 0900 - 235 29 89 (Afdeling Zorgtoewijzing)
      Consultatie palliatieve zorg
      Voor advies en ondersteuning aan hulpvragers, naasten
      en hulpverleners die betrokken zijn bij palliatieve zorg

       

      Netwerk Palliatieve zorg Noordwest Veluwe
      Julianalaan 51, 3851 RA Ermelo
      Telefoon (0341) 274935
      E-mail  n.verweij@willemholtrophospice.nl
      Internet www.netwerkpalliatievezorg.nl/noordwestveluwe

       

      Hospicevoorzieningen
      Voor (tijdelijke) opname voor palliatieve terminale zorg

      Hospice De Regenboog Nunspeet
      Potsgildewegje 3, 8071 WP Nunspeet
      Telefoon (0341) 250962
      E-mail  info@hospicenunspeet.nl
      Internet www.hospicenunspeet.nl

       

      Hospice Nijkerk
      Vetkamp 23, 3862 JM Nijkerk
      Telefoon (033) 2473100
      E-mail  info@hospicenijkerk.nl
      Internet www.hospicenijkerk.nl

       

      Willem Holtrop Hospice
      Julianalaan 5, 3851 RA Ermelo
      Telefoon (0341) 274920
      E-mail  info@willemholtrophospice.nl
      Internet www.willemholtrophospice.nl

       

      Zorggroep Noordwest Veluwe,
      Verpleeghuis Sonnevanck
      Hospice afdeling Jasmijn
      Sonnevancklaan 2, 3847 LC Harderwijk
      Telefoon (0341) 414942
      E-mail  coby.bonestroo@znwv.nl
      Internet www.znwv.nl
       

      Thuiszorg

      Wanneer u thuis herstelt, kan het zijn dat u in aanmerking komt voor thuiszorg. In het St Jansdal zijn er transferverpleegkundigen aanwezig, zij zullen samen met u kijken welke hulp u nodig heeft en deze hulp voor u regelen. U geeft zelf aan van welke thuiszorgorganisatie u de zorg bij voorkeur ontvangt. Als deze organisatie de zorg niet (op tijd) kan leveren, wordt in overleg met u een andere thuiszorgorganisatie ingeschakeld. Als u geen voorkeur heeft, wordt een organisatie in uw woonplaats benaderd voor het leveren van zorg.

       

      Algemeen Maatschappelijk Werk

      MD Veluwe is een eerstelijns organisatie die professionele hulp biedt aan mensen, die vanwege problemen in hun persoonlijke woon-, werk- en leefsituatie, kwetsbaar zijn en ondersteuning en begeleiding nodig hebben om daadwerkelijk mee te doen aan de maatschappij
      Wethouder Jansenlaan 76, 3844 DG Harderwijk
      Telefoon 0900 2300230, lokaal tarief
        Telefonisch spreekuur 08.30 – 09.30
      Internet www.mdveluwe.nl

       

      Aantekeningen

       

      _____________________________________________________________

      _____________________________________________________________

      _____________________________________________________________

       

      Vragen

      Heeft u nog vragen over deze brochure of heeft u vragen over een ander netwerk palliatieve zorg? Bel met de consulenten van het Palliatief Consult Team St Jansdal, telefoon (0341) 463874.

       

       

       

       

       

      De informatie op deze website is met de grootst mogelijke zorg samengesteld. Desondanks kunnen geen rechten aan de vermelde informatie ontleend worden. Meer informatie https://www.stjansdal.nl/disclaimer